Potencjał rozwoju - siła B+R

Wyznacz kierunek

Zbudowanie zrównoważonej gospodarki opartej na wiedzy i innowacjach wymaga ścisłej współpracy między podmiotami zaangażowanymi w procesy twórcze. Dlatego jednym z ważniejszych elementów ekspansji naszego regionu jest inwestowanie funduszy europejskich w B+R i współpracę przedsiębiorców, samorządów i jednostek badawczo-naukowych. Powstałe dzięki kooperacji produkty i usługi są lepiej dotowane i odpowiadają na rzeczywiste potrzeby społeczeństwa i rynku.

Co się kryje pod skrótem B+R?

Termin „prace badawczo-rozwojowe” (B+R) często pojawia się w unijnych dokumentach i choć intuicyjnie rozumiemy, co się pod nim kryje, na etapie ubiegania się o dofinansowanie musimy być pewni, że nasz pomysł spełnia warunki, by być uznanym za przedsięwzięcie B+R. Dlatego warto poznać jego definicję. Działalność B+R obejmuje trzy rodzaje badań: podstawowe (prace eksperymentalne lub teoretyczne, podejmowane w celu zdobycia nowej wiedzy, bez nastawienia na praktyczne zastosowanie), przemysłowe (służące zdobyciu nowej wiedzy oraz umiejętności w celu opracowywania nowych produktów, procesów i usług lub wprowadzenia ulepszeń do istniejących produktów, procesów lub usług) i rozwojowe (nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej wiedzy i umiejętności z dziedziny nauki, technologii i działalności gospodarczej oraz innej wiedzy i umiejętności do planowania produkcji oraz tworzenia i projektowania nowych, zmienionych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług).

Czy polskie firmy chętnie inwestują w B+R?

Według danych podawanych przez Eurostat, w 2015 r. udział polskich przedsiębiorstw w finansowaniu działalności B+R wyniósł 39% i jest wyraźnie niższy zarówno od państw Europy Zachodniej (np. Niemcy – 65%, Francja – 55%) i Północnej (np. Szwecja – 57%, Finlandia – 54%), jak i średniej unijnej (55%). Niemniej można zauważyć wyraźny wzrost – w 2005 r. udział sektora prywatnego w nakładach na badania i rozwój wynosił zaledwie 18%. Czy w tym świetle możemy spodziewać się, że uda nam się osiągnąć poziom 50%, jaki wyznacza unijna strategia Europa 2020?

– Widać wyraźnie, że rośnie świadomość przedsiębiorstw, że innowacje to nie jest kwestia wyboru, lecz konieczność – mówi Agata Juzyk z firmy doradczej techBrainers. – Nie dotyczy to tylko nowych technologii, ale też innowacyjnych procesów wewnętrznych czy modeli biznesowych. Niezwykle istotne są środki publiczne, wspierające podjęcie decyzji o inwestycji w innowacje. Zachętę stanowią wprowadzone ulgi podatkowe i to jest kierunek, który na pewno powinien być kontynuowany.

Przede wszystkim „mapa drogowa”

Jeżeli myślimy o rozwoju nowych usług i produktów, naszym oczkiem w głowie powinno być sporządzenie strategicznej agendy badawczej, czyli dokumentu, w którym obok celów w zakresie B+R nakreśliliśmy precyzyjny plan ich osiągnięcia. Podczas debaty w ramach 8. Forum Rozwoju Mazowsza Michał Rój z Samsung R&D Institute zauważył, że choć możliwe jest prowadzenie prac badawczo-rozwojowych bez przyjęcia takiej „mapy drogowej”, jej opracowanie znacznie zwiększa prawdopodobieństwo uzyskania zadowalających rezultatów. Powołując się na wieloletnią praktykę, zwrócił uwagę, że w wielu działaniach innowacyjnych brakuje jakiegoś elementu, który może niekiedy zaważyć na powodzeniu projektu. Przyjęcie strategii daje pozwala z kolei uniknąć niedociągnięć i rozczarowań.

Działalności B+R została poświęcona debata pt. „Strategiczna agenda badawcza, czyli jak rozwijać biznes dzięki R&D?”. Wśród uczestników dyskusji znaleźli się: Katarzyna Walczyk-Matuszyk (zastępca dyrektora ds. Innowacji Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE), Aleksandra Szwed (zastępca dyrektora Departamentu Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego), Michał Rój (Samsung R&D Institute Poland), Łukasz Madej (prezes Pro-Development, szef Warszawskiego Kampus+), Katarzyna Rybicka (dyrektor LSC Communicatios) i Leszek Zaremba (Innovation Manager techBrainers). Fot. MJWPU
Działalności B+R została poświęcona debata pt. „Strategiczna agenda badawcza, czyli jak rozwijać biznes dzięki R&D?”. Wśród uczestników dyskusji znaleźli się: Katarzyna Walczyk-Matuszyk (zastępca dyrektora ds. Innowacji Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE), Aleksandra Szwed (zastępca dyrektora Departamentu Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego), Michał Rój (Samsung R&D Institute Poland), Łukasz Madej (prezes Pro-Development, szef Warszawskiego Kampus+), Katarzyna Rybicka (dyrektor LSC Communicatios) i Leszek Zaremba (Innovation Manager techBrainers). Fot. MJWPU

 

Umiejscowienie projektu B+R w strategii rozwoju firmy jest również koniecznością w przypadku ubiegania się o dofinansowanie w ramach Funduszy Europejskich. Małgorzata Białczak, reprezentująca Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego, wskazuje, że w perspektywie 2014-2020 także samorządy przyjęły swoje agendy badawcze, czyli priorytetowe kierunki badań. Tym samym projekty uzyskujące wsparcie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego są wybierane według klucza wyznaczonego przez ramy obszarów nazywanych Inteligentnymi Specjalizacjami. Warto pamiętać, że opracowanie agend badawczych dla województwa było możliwe dzięki współpracy partnerów społecznych (m.in. szkół wyższych, przedsiębiorców, instytucji otoczenia biznesu) uczestniczących w spotkaniach grup roboczych – zapewniło to dostosowanie inteligentnych specjalizacji do potencjału sektora prywatnego.

 

Obszary Inteligentnych Specjalizacji na Mazowszu:

  • Bezpieczna żywność
  • Inteligentne systemy zarządzania
  • Nowoczesne usługi dla biznesu
  • Wysoka jakość życia

 

Pamiętajmy o komunikacji

Katarzyna Rybicka z LSC Communications zwróciła uwagę, że opracowanie strategicznej agendy badawczej nie zapewnia jeszcze sukcesu rynkowego. Nową usługę lub produkt należy umiejętnie wprowadzić do sprzedaży, dlatego niezbędne jest opracowanie strategii komunikacji z otoczeniem. Przedsiębiorcy niestety często o tym zapominają, przez co wiele innowacji nie przebija się do świadomości potencjalnych klientów. Nie jest tajemnicą, że największą dynamikę sprzedaży wykazują te spółki, które przeznaczają najwięcej pieniędzy na marketing. Według danych przytaczanych przez Deloitte, działania marketingowe w budżecie największych amerykańskich przedsiębiorstw wzrosły z 8% w 2011 r. do 11,4% w 2017 r. Największy udział działań reklamowych w budżecie wykazują podmioty z branż edukacyjnej (18,5%) oraz usługowej (17,4%). Warto dodać, że stale rośnie budżet przeznaczony na budowanie marketingowego know-how, czyli tworzenie nowych narzędzi mających zwiększyć skuteczność działań promocyjnych (np. wykorzystujących analizę dużych zbiorów danych, tzw. big data).

Jak zwykle Forum Rozwoju Mazowsza obfitowało w inspirujące dyskusje, a uczestnicy mieli okazję do nawiązania nowych kontaktów. Mamy nadzieję, że wiele z nich zaowocuje nowymi pomysłami, projektami i osiągnięciami, które wzmocnią potencjał polskiej gospodarki.

Łukasz Szoszkiewicz

 

Jeśli szukasz dofinansowania w obszarze B+R, możesz sięgnąć po fundusze europejskie w RPO WM:
Oś Priorytetowa I Wykorzystanie działalności badawczo-rozwojowej w gospodarce
1.1. Działalność badawczo-rozwojowa jednostek naukowych
1.2. Działalność badawczo-rozwojowa przedsiębiorstw